<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="es">
	<id>https://guanches.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Carb%C3%B3n_vegetal</id>
	<title>Carbón vegetal - Historial de revisiones</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://guanches.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Carb%C3%B3n_vegetal"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-11T06:57:13Z</updated>
	<subtitle>Historial de revisiones de esta página en la wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=210091&amp;oldid=prev</id>
		<title>Atamankad: /* El carboneo tradicional */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=210091&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-03T17:23:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;El carboneo tradicional&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 17:23 3 sep 2024&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l17&quot;&gt;Línea 17:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 17:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== El carboneo tradicional ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== El carboneo tradicional ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Hace un siglo, en todas las zonas rurales era común ver la figura del carbonero, oficio ahora en vías de extinción, cuyo trabajo consistía en cubrir totalmente enormes pilas de leña con musgo y ramas tiernas, la carbonera.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Hace un siglo, en todas las zonas rurales era común ver la figura del carbonero, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[oficios tradicionales|&lt;/ins&gt;oficio&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ahora en vías de extinción, cuyo trabajo consistía en cubrir totalmente enormes pilas de leña con musgo y ramas tiernas, la carbonera.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El carboneo tradicional es el oficio de elaborar carbón vegetal, el proveniente de la leña y no de la mina. Éste ha sido una fuente de calor importante en tiempos donde no había otro tipo de recursos energéticos. El carbón es una materia sólida, ligera, negra y muy combustible usado como fuente de calor para cocinar o calentar las casas. El carbonero fabrica el carbón vegetal a partir de la construcción de una hoya carbonera. Las maderas más preciadas para obtener carbón en [[Canarias]] son la del [[brezo]], [[faya]], [[acebiño]], [[almendrero]], [[escobón]], aunque también se usa la de [[pino]] y hasta la de [eucalipto]] si no hay otra.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El carboneo tradicional es el oficio de elaborar carbón vegetal, el proveniente de la leña y no de la mina. Éste ha sido una fuente de calor importante en tiempos donde no había otro tipo de recursos energéticos. El carbón es una materia sólida, ligera, negra y muy combustible usado como fuente de calor para cocinar o calentar las casas. El carbonero fabrica el carbón vegetal a partir de la construcción de una hoya carbonera. Las maderas más preciadas para obtener carbón en [[Canarias]] son la del [[brezo]], [[faya]], [[acebiño]], [[almendrero]], [[escobón]], aunque también se usa la de [[pino]] y hasta la de [eucalipto]] si no hay otra.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Atamankad</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=135922&amp;oldid=prev</id>
		<title>Atamankad: /* ¿Sabías qué? */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=135922&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-08-24T18:46:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;¿Sabías qué?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:46 24 ago 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l39&quot;&gt;Línea 39:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 39:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== ¿Sabías qué? ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== ¿Sabías qué? ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;En todas las islas, incluso en las que menos masa forestal tienen como Lanzarote y Fuerteventura, la toponimia revela que existieron lugares que de alguna manera u otra tenían que ver con el oficio de hacer carbón: La Montaña del Carbón, la Montaña de Carboneros, La Hoya los Carboneros, Las Carboneras, etc.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;En todas las islas, incluso en las que menos masa forestal tienen como &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Lanzarote&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;y &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Fuerteventura&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, la toponimia revela que existieron lugares que de alguna manera u otra tenían que ver con el oficio de hacer carbón: La Montaña del Carbón, la Montaña de Carboneros, La Hoya los Carboneros, Las Carboneras, etc.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referencias: ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Referencias: ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Atamankad</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=135921&amp;oldid=prev</id>
		<title>Atamankad: /* El carboneo tradicional */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=135921&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-08-24T18:46:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;El carboneo tradicional&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Revisión anterior&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revisión del 18:46 24 ago 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l19&quot;&gt;Línea 19:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Línea 19:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Hace un siglo, en todas las zonas rurales era común ver la figura del carbonero, oficio ahora en vías de extinción, cuyo trabajo consistía en cubrir totalmente enormes pilas de leña con musgo y ramas tiernas, la carbonera.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Hace un siglo, en todas las zonas rurales era común ver la figura del carbonero, oficio ahora en vías de extinción, cuyo trabajo consistía en cubrir totalmente enormes pilas de leña con musgo y ramas tiernas, la carbonera.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El carboneo tradicional es el oficio de elaborar carbón vegetal, el proveniente de la leña y no de la mina. Éste ha sido una fuente de calor importante en tiempos donde no había otro tipo de recursos energéticos. El carbón es una materia sólida, ligera, negra y muy combustible usado como fuente de calor para cocinar o calentar las casas. El carbonero fabrica el carbón vegetal a partir de la construcción de una hoya carbonera. Las maderas más preciadas para obtener carbón son la del brezo, faya, acebiño, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;almendro&lt;/del&gt;, escobón, aunque también se usa la de pino y hasta la de eucalipto si no hay otra.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El carboneo tradicional es el oficio de elaborar carbón vegetal, el proveniente de la leña y no de la mina. Éste ha sido una fuente de calor importante en tiempos donde no había otro tipo de recursos energéticos. El carbón es una materia sólida, ligera, negra y muy combustible usado como fuente de calor para cocinar o calentar las casas. El carbonero fabrica el carbón vegetal a partir de la construcción de una hoya carbonera. Las maderas más preciadas para obtener carbón &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;en [[Canarias]] &lt;/ins&gt;son la del &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;brezo&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;faya&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;acebiño&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[almendrero]]&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;escobón&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, aunque también se usa la de &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;pino&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;y hasta la de &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[&lt;/ins&gt;eucalipto&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;si no hay otra.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== Historia ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== Historia ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El carbón era un producto muy valioso que llegó a usarse como moneda de cambio. Hay constancia escrita de esta labor desde el siglo XVI y de normativas que regulaban la producción de carbón, como atestigua la Ordenanza del Cabildo General de 1531 la cual prohibía hacer libremente este material en el monte. Decía así: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«Otrosy que ninguna persona sea osado de haser carbón ni ceniza en las montañas de Doramas en lavreal ni pinales y el Lentiscal en ningun tiempo so pena de dos myll maravedís por cada vez que se hiziere e más el daño que se fiiere en la tal montaña».&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;El carbón era un producto muy valioso que llegó a usarse como moneda de cambio. Hay constancia escrita de esta labor desde el siglo XVI y de normativas que regulaban la producción de carbón, como atestigua la Ordenanza del Cabildo General de &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;1531&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;la cual prohibía hacer libremente este material en el monte. Decía así:  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A comienzos del siglo XX fue una actividad puesta prácticamente fuera de la legalidad, aunque en la posguerra, o en años de escasez, muchas familias hacían carbón de forma clandestina en el monte para poder encender sus cocinas o venderlo en la ciudad. Hoy en día se sigue haciendo, en algunas islas, cierta cantidad de carbón; si bien quedan muy pocos que sepan dominar la tradicional labor del carboneo. En Gran Canaria existe una asociación que aglutina a una decena de profesionales que buscan obtener el sello de la denominación de origen de su carbón, el cual ya está certificado como una actividad forestal sostenible.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{cita|«Otrosy que ninguna persona sea osado de haser carbón ni ceniza en las montañas de Doramas en lavreal ni pinales y el Lentiscal en ningun tiempo so pena de dos myll maravedís por cada vez que se hiziere e más el daño que se fiiere en la tal montaña».}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;A comienzos del siglo XX fue una actividad puesta prácticamente fuera de la legalidad, aunque en la posguerra, o en años de escasez, muchas familias hacían carbón de forma clandestina en el monte para poder encender sus cocinas o venderlo en la ciudad. Hoy en día se sigue haciendo, en algunas islas, cierta cantidad de carbón; si bien quedan muy pocos que sepan dominar la tradicional labor del carboneo. En &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Gran Canaria&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;existe una asociación que aglutina a una decena de profesionales que buscan obtener el sello de la denominación de origen de su carbón, el cual ya está certificado como una actividad forestal sostenible.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Útiles ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Útiles ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Atamankad</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=135916&amp;oldid=prev</id>
		<title>Atamankad: Página creada con «{{WP}} {{CanariWiki}}  {{Template:Infobox-generico | Nombre = Carboneo tradicional | Nombre_alternativo = Antes de la difusión de la energía eléctrica, el carbón era un…»</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://guanches.org/index.php?title=Carb%C3%B3n_vegetal&amp;diff=135916&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-08-24T18:43:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Página creada con «{{WP}} {{CanariWiki}}  {{Template:Infobox-generico | Nombre = Carboneo tradicional | Nombre_alternativo = Antes de la difusión de la energía eléctrica, el carbón era un…»&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Página nueva&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{WP}}&lt;br /&gt;
{{CanariWiki}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Template:Infobox-generico&lt;br /&gt;
| Nombre = Carboneo tradicional&lt;br /&gt;
| Nombre_alternativo = Antes de la difusión de la energía eléctrica, el carbón era una de las materias más usados para la generación del calor. &lt;br /&gt;
| Imagen = carbonero.png&lt;br /&gt;
| Copyright = &amp;lt;p&amp;gt;Gobierno de Canarias.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt; Banco de Datos de Biodiversidad de Canarias &amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p&amp;gt;http//:www.biodiversidadcanarias.es&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;Diciembre 2014&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
| Pie = Pietradiciones.png&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Archivo:Charcoal.jpg|thumb|250px|Carbón vegetal.]]&lt;br /&gt;
El &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;carbón vegetal&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; es un material [[combustible]] sólido, frágil y poroso con un alto contenido en [[carbono]] (del orden del 98 %). Se produce por [[combustión incompleta|calentamiento]] de [[madera]] y residuos vegetales, hasta temperaturas que oscilan entre 400 y 700&amp;amp;nbsp;°C, en ausencia de aire.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El [[poder calorífico]] del carbón vegetal oscila entre 29&amp;amp;nbsp;000 y 35&amp;amp;nbsp;000&amp;amp;nbsp;kJ/kg, y oscila entre 12&amp;amp;nbsp;000 y 21&amp;amp;nbsp;000&amp;amp;nbsp;kJ/kg.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== El carboneo tradicional ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Hace un siglo, en todas las zonas rurales era común ver la figura del carbonero, oficio ahora en vías de extinción, cuyo trabajo consistía en cubrir totalmente enormes pilas de leña con musgo y ramas tiernas, la carbonera. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El carboneo tradicional es el oficio de elaborar carbón vegetal, el proveniente de la leña y no de la mina. Éste ha sido una fuente de calor importante en tiempos donde no había otro tipo de recursos energéticos. El carbón es una materia sólida, ligera, negra y muy combustible usado como fuente de calor para cocinar o calentar las casas. El carbonero fabrica el carbón vegetal a partir de la construcción de una hoya carbonera. Las maderas más preciadas para obtener carbón son la del brezo, faya, acebiño, almendro, escobón, aunque también se usa la de pino y hasta la de eucalipto si no hay otra.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Historia ===&lt;br /&gt;
El carbón era un producto muy valioso que llegó a usarse como moneda de cambio. Hay constancia escrita de esta labor desde el siglo XVI y de normativas que regulaban la producción de carbón, como atestigua la Ordenanza del Cabildo General de 1531 la cual prohibía hacer libremente este material en el monte. Decía así: «Otrosy que ninguna persona sea osado de haser carbón ni ceniza en las montañas de Doramas en lavreal ni pinales y el Lentiscal en ningun tiempo so pena de dos myll maravedís por cada vez que se hiziere e más el daño que se fiiere en la tal montaña».&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
A comienzos del siglo XX fue una actividad puesta prácticamente fuera de la legalidad, aunque en la posguerra, o en años de escasez, muchas familias hacían carbón de forma clandestina en el monte para poder encender sus cocinas o venderlo en la ciudad. Hoy en día se sigue haciendo, en algunas islas, cierta cantidad de carbón; si bien quedan muy pocos que sepan dominar la tradicional labor del carboneo. En Gran Canaria existe una asociación que aglutina a una decena de profesionales que buscan obtener el sello de la denominación de origen de su carbón, el cual ya está certificado como una actividad forestal sostenible.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Útiles ==&lt;br /&gt;
Las hoyas carboneras son las construcciones necesarias para la elaboración del carbón. Éstas son temporales, una vez hecho el carbón ya no se usan más. Están compuestas por unos troncos de unos veinte centímetros de grueso llamadas madres, ramas finas, hojas secas, troncos de madera bien secos, ramas verdes y tierra para cubrir la pila de leña. Para hacer lo que se conoce como los bardos, que cubre el alrededor de la pila de leña a quemar, se requieren unas maderas planas o planchas de bidones cortados y aplanados. Este recubrimiento tendrá una puerta inferior para poder encender el fuego y orificios llamados caños para que desahogue el humo.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Procedimiento ==&lt;br /&gt;
Primero se ubica el espacio donde va estar la hoya carbonera, un claro del monte estratégicamente orientado para que la brisa recorra la hoya. Una vez limpio y allanado el terreno, se colocan las madres, los troncos sobre los que se pone luego todo tipo de leña fina para hacer la ‘cama’, donde se ponen junta toda la leña.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El quemado es un proceso muy lento, que duran alrededor de una semana, o incluso más, dependiendo de la cantidad de madera que se vaya a hacer carbón. El carbón se consigue al quemar la leña a altas temperaturas pero con poco oxígeno. Para ello es fundamental que la hoya quede bien tapada para que el fuego no llegue a ser llama y la madera pueda transformarse en carbón sin que se pierda en forma de ceniza.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Existen al menos dos tipos de hoyas para hacer el carbón: la hoya tendida y la de punta, también llamada cubana.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== ¿Sabías qué? ==&lt;br /&gt;
En todas las islas, incluso en las que menos masa forestal tienen como Lanzarote y Fuerteventura, la toponimia revela que existieron lugares que de alguna manera u otra tenían que ver con el oficio de hacer carbón: La Montaña del Carbón, la Montaña de Carboneros, La Hoya los Carboneros, Las Carboneras, etc.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referencias: ==&lt;br /&gt;
* VV.AA. (1999): Oficios forestales tradicionales. Las Palmas de G.C.: Cabildo de Gran Canaria&lt;br /&gt;
* VV.AA (1996): Gran enciclopedia Canaria. La Laguna. Ediciones Canarias.&lt;br /&gt;
* https://es.wikipedia.org/wiki/Carbonero_(ocupaci%C3%B3n)&lt;br /&gt;
* http://toponimograncanaria.blogspot.com.es/2012/04/carbonero-lomo-san-mateo.html&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Template:Creditos-UCTICEE-mitca}}&lt;br /&gt;
[[Categoría:Oficios tradicionales]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Tradiciones]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:UCTICEE]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Biocombustibles]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Antiguas ocupaciones]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Ocupaciones del comercio]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Oficios desaparecidos]]&lt;br /&gt;
[[Categoría:Producción de combustibles]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Atamankad</name></author>
	</entry>
</feed>